آموزش کوهنوردی

۱ فروردین ۱۳۹۷بدون دیدگاه

آموزش کوهنوردی – اصول مقدماتی

 

ورزش کوهنوردی ورزشی با نشاط و مفرحی است که بدلیل طبیعی و در دسترس بودنش در سالیان اخیر به شدت مورد توجه همگان قرار گرفته و خیل رهروان به کوهستان و طبیعت روز افزون شده است. در نگاه خیلی از مردم این ورزش احتیاج به وسیله و آموزش خاصی ندارد و فقط کافیست که صبح یک روز تعطیل از خواب بیدار شوید و کفشی که ترجیحا برای مهمانی نباشد به پا کنید و مقداری وسیله و خوراکی را داخل کوله یا ساک دستی بریزید و به سمت یک کوه حرکت کنید، اما واقعیت غیر از این است. اگر شما واقعا قصد دارید که کوهنوردی کنید هم نیاز به آموزش دارید و هم باید وسایل مورد نیاز آن از جمله کفش یا پوتین کوهنوردی، کوله، باتوم، چادر وغیره را تهینه نمایید که تهیه آنها نیاز به کمی هزینه مالی دارد.

آموزش مقدماتی
تعریف کوه:
به ارتفاعات بلندتر از ۶۰۰ متر نسبت به زمینهای اطراف آن کوه می گویند.

مراحل ورزش کوهنوردی
۱-کوه پیمایی:
پیمودن تپه ها و کوه های خاکی آسان و راه های مال روی کوهستانی برای تمرین و فراگرفتن اصول مقدماتی کوهنوردی.

۲-کوهنوردی:
پیمایش کوه ها بدون آن که پای بند مسیر یا منطقه ای باشیم با رعایت کلیه اصول، مقررات و قوانین کوهنوردی با استفاده از وسایل فنی.

۳-سنگ نوردی:
پیمودن عمودی صخره ها و دیواره ها را با استفاده از دست و پا ، با وسایل فنی و بدون وسایل فنی را سنگ نوردی می گویند.

۴-یخ و برف نوردی:
پیمودن مسیرهای یخی و برفی را با استفاده از ابزار و وسایل مخصوص یخ، برف نوردی می گویند.

۵- Dry Tooling
پیمودن مسیرهای عمودی یخی و سنگی را با استفاده از ابزار یخ نوردی (تبر و کرامپون) را Dry Tooling می گویند.

۶-غار نوردی:
پیمودن غارها و شکافهای عمودی و افقی درون زمین را غار نوردی می گویند.

۷-ورزشهای هوایی:
فرود از ارتفاعات توسط وسیله مخصوص (کایت ، پاراگلایدر ، چتر و…) را ورزش هوایی می گویند. هر کدام از
موارد فوق دارای درجاتی از آموزشهای کارآموزی تا مربیگری پیشرفته دارد.

 

 

اصول اولیه کوهنوردی
استفاده از کوهستان و طبیعت زیبایش و لذت بردن از آن نیاز به رعایت اصول و مقرراتی دارد که رعایت هر یک از آنها در تندرستی و سلامتی کوهنورد بسیار موثر است:

۱- هرگز تنها به کوه نروید.

۲- از مسیرهای عمومی و علامت گذاری شده حرکت نمایید.

۳- به خانواده، دوستان، قرارگاهها، و پناهگاهها مسیر کوه پیمایی خود را اطلاع دهید و پس از بازگشت نیز به تمامی کسانی که اطلاع داده اید خبر بازگشت خود را اعلام نمایید.

۴- صعود خود را صبح زود آغاز کنید. همیشه طوری برنامه ریزی کنید که وقت اضافی برای استراحت، بازگشت و حوادث پیش بینی نشده داشته باشید.

۵- وضعیت هوا را به طور دائم در نظر داشته باشید.

۶- برنامه و زمان بندی دقیقی برای کوه پیمایی تنظیم نمایید.

۷- همیشه یک سوت و یک چراغ قوه به همراه داشته باشید.

۸- قبل از آغاز برنامه اطمینان حاصل نمایید که کلیه امکانات لازم برای کوه پیمایی را به همراه دارید.

۹- هرگز از ساک و کیف به جای کوله پشتی استفاده نکنید.

۱۰- قدم ها را با مکث بردارید و در شیبهای تند روی هر پا اندکی استراحت نمایید.

۱۱- کفش و لباس مناسب فصل را بپوشید و همیشه لباس اضافی نیز به همراه داشته باشید.

۱۲- اگر برنامه شب مانی دارید قبل از تاریک شدن هوا اقدام به برپایی چادر و کمپ نمایید.

۱۳- همیشه یک کیف کمکهای اولیه همراه خود داشته باشید.

۱۴- یک کیسه کوچک زباله در کوله پشتی خود داشته باشید و فراموش نکنید که کوه همیشه باید تمیز باشد تا قابل استفاده مجدد برای شما و دیگران باشد.

۱۵- طول و سختی مسیر صعود براساس توانایی ضعیف ترین فرد گروه انتخاب شود.

۱۶- افراد گروه در یک برنامه کوه پیمایی باید از آمادگی جسمانی و روانی مناسب برخوردار باشند.

۱۷- افراد گروه نباید اختلاف سنی زیادی با هم داشته باشند و تا اندازه ای یکدل و هم سلیقه و هم اخلاق باشند.

۱۸- هر گروه حداقل باید یک مربی درجه (۳) کوه پیمایی به همراه خود داشته باشد.

۱۹- در مسیرهای برفی، از سرخوردن بدون کنترل خودداری نمایید.

۲۰- اگر مشکلی پیش آمد و یک نفر مصدوم در گروه به همراه دارید قبل از اتلاف وقت به طرف پایین حرکت نمایید.

۲۱- کروکی ، نقشه و قطب نما یا G.P.S همراه داشته باشید.

۲۲- اندازه قدمها و گامها به اندازه عرض شانه ها برداشته شود.

۲۳- با یک قدم دم و با قدم دیگر بازدم را انجام دهید و تنفس را از راه بینی انجام دهید و در شیبهای تند با هر قدم یک دم و یک بازدم انجام دهید.

۲۴- هیچ وقت بدون اجازه سرپرست از تیم جدا نشوید.

۲۵- در سربالایی ها و شیبهای تند به صورت زیگزاک حرکت نمایید تا شیب مسیر شکسته شود.

۲۶- در سربالایی و سرازیریها با تمام کف پا راه بروید.

۲۷- از حرکت با بغل پاها در سرازیری ها خودداری کنید.

۲۸- در صعود، همیشه سنگینی خود را به جلو و در فرود سنگینی خود را به عقب متمایل نمایید.

۲۹- قبل از حرکت ابتداء تمرینات ورزشی و حرکات کششی را حتماً انجام دهید.

۳۰- در ابتدا حرکت هر نیم ساعت ۱۰ دقیقه استراحت و سپس زمان حرکت زیادتر و زمان استراحت کمتر می گردد (به ازای هر یک ساعت حرکت ۱۰ دقیقه استراحت نمایید)

۳۱- در هنگام استراحت و حرکت، خوردن آب و تنقلات و شیرینی جات را فراموش نکنید.

۳۲- بعد از توقف ، کوله پشتی و پشت خود را به طرف آفتاب قرار دهید و بلافاصله لباس گرمکن و بادگیر خود را بپوشید.

۳۳- در هنگام حرکت از پوشیدن لباس اضافی خودداری نمایید و هنگام توقف آنها را بپوشید.

۳۴- پاها را روی زمین نکشید بلکه اندکی از زمین بلند کنید و دستها را آزاد نگهدارید.

۳۵- هر ۱۲۵ قدم حدود ۱۰۰ متر می باشد و مسافت پیموده شده را می توان به این صورت محاسبه نمایید.

۳۶- در صخره نوردی همیشه ۳ نقطه از بدن باید درگیر سنگ باشد.

۳۷- آهسته و منظم حرکت کنید.

۳۸- برای شروع کوه پیمایی سعی کنید تابستان و اوایل پاییز را انتخاب کنید.

۳۹- از ریزش و جا به جا کردن سنگ خودداری نمایید.

۴۰- اگر گُم شدید در فرود آمدن از کوه عجله نکنید، با مشورت بهترین راه را پیدا کنید.

۴۱- مسیر صعود را با سنگ چین علامت گذاری نمایید تا در زمان برگشت دچار اشتباه و گُم کردن راه نشوید.

۴۲- زمان فرود اغلب ? صعود می باشد، با این محاسبه زمان و توان خود را تقسیم بندی نمایید.

۴۳- با یک قدم دم و با قدم دیگر بازدم را انجام دهید ، فراموش نکنید که تنفس را از راه بینی انجام دهید و در شیبهای تند با هر قدم یک دم ویک بازدم انجام دهید.

 

کوهنوردی را از کجا آغاز کنیم؟

 

 

اگر ورزش کوهنوردی را تازه شروع کرده اید، در ابتدای کار ممکن است مسائل و مشکلاتی برای شما وجود بیاید.
با پیدا کردن یک همراه با تجربه یا دوستی که از هر نظر با شما هماهنگی دارد، کار تا حدی آسان می شود. باید بدانید که یک فرد کار کشته و شایسته می تواند کمک ها و راهنماییهای زیادی به شما بکند. اگر تازه کار هستید، بهتر است از اوایل خرداد تا اواخر مهر را برای کوهنوردی انتخاب کنید، چون در فصول دیگر خصوصا زمستان، خطراتی از قبیل بهمن، سرمازدگی، سرما خوردن، کولاک، طوفان، گم شدن در مه و غیره پیش می آید، بنابراین داشتن تجربیات نظری و عملی برای چنین فصلی ضرورت دارد.

در ابتدای کار با آماده کردن وسایل اساسی کوهنوردی میتوانید روزهای تعطیل به کوههای کم ارتفاع اطراف شهرتان بروید و چند ساعتی را با راهپیمایی در راههای مالرو و دره ها و تپه ها بگذرانید، پس از آشنایی با فنون راهپیمایی و کوه پیمایی بهتر است به اتفاق یک کوهنورد ورزیده و با تجربه به صعودهایی به ارتفاع دو تا سه هزار متری یا بیشتر دست بزنید، مثلا به بلندترین قله اطراف شهر خود صعود کنید و در مسیر خود تجربه ها بیندوزید. برای کوهنورد شدن لازم نیست در ابتدای کار به قله دماوند صعود کنید، بلکه قبلا تحت آموزش های لازم تجربیات مربوط به راهپیمایی و کوهنوردی را کسب کنید و به این ترتیب، پایه کوهنوردی خود را تقویت نمایید. اکنون می توانید با مراجعه به گروه ها یا هیأت های کوهنوردی استان محل زندگی، کوهنوردی فنی را شروع کنید و در کنار آموزش های کوهنوردی، دوره های سنگ نوردی و آموزش یخ و برف و استفاده از طناب و کلنگ و ابزار دیگر علوم کوهنوردی از قبل بهمن شناسی، هواشناسی، تغذیه، امداد و نجات و… را از مربیان با تجربه بیاموزید.

 

 

هرگز تنها به کوه نروید، حتی یک کوهنورد با تجربه هم ممکن است به دلیل پیچ خوردن مچ پا نتواند حرکت کند و اگر همراه نداشته باشد، ممکن است جان خود را از دست بدهد. کوهنوردی ورزشی است گروهی و در هیچ رشته ای از این ورزش، تکروی جایی ندارد.

طرح یک برنامه کوهنوردی

 

قبل از اجرای یک برنامه کوهنوردی اعم از یک یا چند روزه باید هدف و مقصد خود را نسبت به مسافتی که در طول روز می پیمایید و روشنایی هوا، شرایط جوی و مکانی و تجربه و نیروی اعضای تیم تنظیم کنید. با توجه به تجربه و امکانات همراهان و مسائلی چون وقت، امکانات مالی، وسایل مورد نیاز و توجه دقیق به روحیه آنها برنامه خود را طرح ریزی نمایید. در صورت امکان فردی آگاه را که اطلاعات کاملی درباره منطقه دارد، همراه ببرید و در غیر اینصورت، اطلاعات منطقه ای را از کسانی که قبلا به منطقه رفته اند، جویا شوید.

اطلاعات مقدماتی شما درباره منطقه مورد صعود می تواند شامل مسائل زیر باشد

نام و ارتفاع قله مورد نظر و موقعیت جغرافیایی آن که در چه رشته کوهی واقع شده است و از جهات چهارگانه با چه رشته کوههای دیگری ارتباط دارد؛ راههای رسیدن به مبدا صعود، محل و ساعت حرکت وسیله نقلیه عمومی و نام آبادی های مسیر تا مبدا، فاصله بین آبادی ها به کیلومتر، چگونگی راههای آسفالته، خاکی و مالروی رسیدن به قله، مسیرهای زمستانی و تابستانی، عوارض طبیعی یا مصنوعی موجود در مسیر صعود برای راهنمایی مسیر مانند چشمه، تک درخت، دیواره، برج سنگی، دکل برق، باران سنج و… اطلاع از محل و ارتفاع جان پناه ها یا پناهگاههای مسیر، محل های مناسب برای چادر زدن، اطلاع از چشمه های آب و در صورت فنی بودن قسمتی از مسیر، داشتن وسایل فنی مورد نیاز، اطلاع از آب و هوای منطقه و مسافت و زمان بین دهکده تا قله و جان پناه.

قبل از حرکت و برنامه رفتن به منطقه، دوستان کوهنورد و خانواده خود را در جریان صعودتان قرار دهید و آدرس منطقه مورد نظر و مبدأ صعود را روی کاغذ بنویسید تا در صورت لزوم، اطلاع کافی در اختیار نجات دهندگان شما باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *